W obliczu stale rozwijającego się rynku pożyczek pozabankowych zacierają się granice pomiędzy terminami „kredyt”, a „pożyczka”. Reklamowane przez oba rodzaje instytucji finansowych (zarówno banki jak i firmy z sektora pozabankowego) produkty będące kredytami, nazywane są pożyczkami i na odwrót. Tak ty jak i inni konsumenci często pytają: jaka jest różnica pomiędzy kredytem, a pożyczką? W tym artykule rozwiejemy wszelkie wątpliwości.

Kwestie prawne

Choć terminy „kredyt” i „pożyczka” używane są zamiennie, różnica pomiędzy nimi jest zdefiniowana prawnie. Przepisy odnoszące się do kredytu znajdują się bowiem w Prawie Bankowym i podlegającej mu Ustawie o Kredycie Konsumenckim, a te dotyczące pożyczki – w Kodeksie Cywilnym. Tym samym, podstawowa różnica pomiędzy kredytem a pożyczką jest taka, że kredyt może zostać udzielony jedynie przez uprawnione do tego rodzaju działań (nazywanych czynnościami bankowymi) Banki lub Społeczne Kasy Oszczędnościowo-Rozliczeniowe, natomiast pożyczka może być udzielona zarówno przez te instytucje, jak i przez podmioty gospodarcze i fizyczne będące właścicielami pożyczanych pieniędzy. Kolejną istotną różnicą pomiędzy kredytem a pożyczką jest status wypłaconych środków. W przypadku kredytu są one jedynie przekazane do czasowej dyspozycji kredytobiorcy, natomiast stanowią własność Banku lub SKOKu. Pożyczka zaś, z chwilą udzielenia, staje się własnością pożyczkobiorcy. Następna rzecz, która od strony prawnej różni kredyt od pożyczki to termin spłaty. W kredycie jest on z góry określony, w pożyczce zaś niekoniecznie. Udzielenie pożyczki na kwotę do 500zł nie wymaga również potwierdzenia umownego na piśmie, udzielenie kredytu za to powinno zawsze być sformalizowane w postaci umowy.  Dosyć spora różnica pomiędzy kredytem a pożyczką występuje również w aspekcie kosztów obu produktów finansowych. Kredyt bowiem nie może zostać udzielony za darmo, tak jak pożyczka (w Banku nie można otrzymać „pierwszej pożyczki za darmo”). Zarówno pożyczka, jak i kredyt natomiast mogą być oprocentowane na z góry określonych warunkach, a także opatrzone prowizją za udzielenie. Bardzo ważną, ostatnią różnicą pomiędzy kredytem a pożyczką jest też przeznaczenie pożyczonych środków. Generalnie, w przypadku kredytu powinno ono być z góry określone, podczas gdy w przypadku pożyczki – nie musi.

Praktycznie

W praktyce, kredyt można otrzymać jedynie w Banku lub SKOKu. Nie ma po prostu innej możliwości. Nawet jeśli firma pożyczkowa z sektora pozabankowego reklamuje swój produkt jako „kredyt”, nie jest uprawniona do jego udzielenia, a więc w praktyce proponuje co najwyżej „pożyczkę ratalną”. Co więcej, kredyt można dostać tylko na określony cel, a środki z niego otrzymane przeznaczyć na jego realizację, ponieważ oficjalnie nie należą do kredytobiorcy. Dlatego właśnie, Banki i SKOKI proponują zarówno kredyty, jak i pożyczki. Typowe kredyty bankowe to min. kredyt konsolidacyjny (przeznaczany na spłatę innych kredytów), kredyt hipoteczny (przeznaczany na zakup mieszkania, domu lub budowę), kredyt na wakacje/sprzęt AGD/RTV/meble (przeznaczany na zakup tychże), natomiast takie produkty jak kredyt gotówkowy, kredyt odnawialny, kredyt studencki czy kredyt pod zastaw hipoteki to w rzeczywistości pożyczki, choć udzielane przez instytucje z sektora bankowego. Do udzielania pożyczek są jednak uprawnione również firmy pozabankowe oraz osoby fizyczne. Pożyczki od znajomych również kwalifikują się pod przepisy Kodeksu Cywilnego – nie trzeba w przypadku ich brania określać z góry terminów spłat ani spisywać specjalnych  (choć przy kwotach pow. 500zł jest to teoretycznie konieczne). Pożyczyć pieniądze można tak samo za darmo, jak i za prowizją i oprocentowaniem. Stąd ta popularność „chwilówek za darmo na 30 dni”, które można oddać po miesiącu nie ponosząc żadnych kosztów oraz jednoczesne stosowanie polityki pożyczek oprocentowanych i z prowizją dla stałych klientów firm z sektora pozabankowego.

Najczęstsze błędy

Osoby nie znające różnic prawnych pomiędzy kredytem a pożyczką mogą być nieświadomie wprowadzane w błąd przez instytucje bankowe i pozabankowe. Poniżej wypisujemy najczęstsze błędy w nazewnictwie produktów finansowych prowadzące do dezinformacji:

  • nazywanie przez Banki/SKOKI pożyczki gotówkowej kredytem na dowolny cel
  • nazywanie przez Banki/SKOKI pożyczki hipotecznej kredytem pod zastaw nieruchomości
  • nazywanie przez Banki/SKOKI limitu pożyczkowego w rachunku kredytem odnawialnym
  • nazywanie przez Banki/SKOKI pożyczką na zakup mieszkania kredytu hipotecznego
  • nazywanie przez Bank/SKOKI pożyczką na meble kredytu na ten cel
  • nazywanie przez firmy pozabankowe pożyczki ratalnej kredytem gotówkowym
  • nazywanie przez firmy pozabankowe pożyczki chwilówki kredytem krótkoterminowym

Podsumowując, pożyczka i kredyt różnią się pomiędzy sobą i to znacznie, co jest dokładnie określone prawnie – w Prawie Bankowym i Kodeksie Cywilnym. Istotne różnice między tymi produktami finansowymi mają wpływ tak na proces i formę udzielania poszczególnych form pomocy finansowej, jak i status wypłaconych środków oraz sposób i termin ich spłaty. Dzięki lekturze tego artykułu, każdy konsument może być pewien, że zna różnice pomiędzy kredytem a pożyczką i będzie świadomy wynikających z niej konsekwencji.