Nazywane często „listami dłużników” bazy gospodarcze powstały po to, aby zabezpieczać firmy i osoby fizyczne przed zawieraniem ryzykownych transakcji finansowych z nierzetelnymi podmiotami. Wpisy w bazach gospodarczych mogą tym samym utrudnia potencjalnym pożyczkobiorcom dostęp do pożyczek i kredytów, tak na rynku bankowym i pozabankowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej Biurom Informacji Gospodarczej, różnicom pomiędzy nimi oraz zasadom ich działania. Przeczytaj wszystko o KRD, BIG i ERIF a także innych bazach gospodarczych.

Biura Informacji Gospodarczej w Polsce

Większości osób wydaje się, że w Polsce funkcjonują tylko trzy bazy gospodarcze: Krajowy Rejestr Długów (KRD), ERIF i InfoMonitor. Choć są to najbardziej znane listy dłużników, z którymi współpracuje większość banków, pożyczkodawców z sektora pozabankowego oraz firm windykacyjnych, nie są to jedyne instytucje zbierające informacje o długach. Istnieją również inne BIGi takie jak Bankowy Rejestr Dłużników (BR), Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (KBIG) czy Krajowa Informacja Dłużników Telekomunikacyjnych (KIDT BIG SA). Każdą z baz gospodarczych charakteryzuje nieco inny sposób funkcjonowania. BIGi różnią się między sobą przede wszystkim:

  • popularnością wśród firm windykacyjnych (które częściej wysyłają dane o zadłużeniach do KRD, ERIF i InfoMonitor niż do pozostałych BIGów)
  • strukturą organizacyjną oraz zarządem (a tym samym polityką funkcjonowania)
  • przeważającymi typami długów, jakie są w nich zapisywane (oraz popularnością wśród różnych branż)

Różnice pomiędzy BIGami

Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej SA (w skrócie KRD)

To z pewnością najpopularniejsza i najbardziej wszechstronna baza dłużników. Cieszy się dużą renomą, dlatego to właśnie do KRD trafia najwięcej, najróżniejszego pochodzenia zobowiązań. Mówi się, że to właśnie Krajowy Rejestr Długów powiązany z Inkasso Kaczmarski jest najpoważniejszą Czarną listą dłużników.

Rejestr dłużników BIG InfoMonitor SA (w skrócie BIG-jest to uproszczenie, ponieważ BIGiem jest tak InfoMonitor, jak i KRD)
Drugi co do popularności rejestr dłużników w Polsce pod patronatem Związku Banków Polskich. Równie ceniony i wszechstronny co KRD, w jego bazie znajdują się zobowiązania z wielu branż. Wśród zapisanych w rejestrze BIG Info Monitor długów przeważają te z tytułu umów telekomunikacyjnych i mieszkaniowych, kredytów bankowych i pożyczek pozabankowych oraz usług transportowych.

Rejestr dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej SA (w skrócie ERIF)

Trzeci co do popularności BIG w Polsce. Należy do firmy windykacyjnej KRUK i posiada wyłączność na wpisy dotyczące prowadzonych przez nią spraw, które nie widnieją w żadnych innych BIGach. Zawiera wpisy z różnych branż, współpracuje nie tylko z firmami z sektora finansowego oraz bankami, ale też ośrodkami pomocy społecznej i innymi organami administracji publicznej.

Bankowy rejestr dłużników (w skrócie BR)

Biuro Informacji Gospodarczej pod władzą Związku Banków Polskich, udostępniające informacje bankom, SKOKom i niektórym firmom pożyczkowym z sektora pozabankowego. Nazywany „alternatywą dla BIKu” rejestr stanowi czarną listę dłużników bankowych, którym kategorycznie odmawia się kolejnych pożyczek, kredytów, limitów kredytowych i kart. System BR jest dość przestarzały i nie pozwala na sprawdzenie swoich danych online.

Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (w skrócie KBIG)

Mało znana baza dłużników, współpracująca z niewielką ilością firm. Ponad 80% długów nie trafia do tego rejestru, pomimo widnienia w pozostałych. KBIG prowadzony jest przez specjalistyczną szwajcarską firmę Deltavista International AG, dlatego można sądzić, że ma on wysoki potencjał rozwojowy.

Krajowa Informacja Dłużników Telekomunikacyjnych (KIDT BIG SA)

Jak sama nazwa wskazuje, jest to baza gospodarcza zbierająca dane o dłużnikach telekomunikacyjnych współpracująca z usługodawcami z branży. KIDT pod władzą Katarzyny Ziółkowskiej (przedsiębiorczej kobiety roku) to stosunkowo nowy BIG, dopiero zdobywający popularność. Ciężko będzie mu wybić się przed KRD, ERIF i InfoMonitor, choć stara się być dla nich konkurencją.

Ustawa o BIGach

    Wszystkie polskie Biura Informacji Gospodarczej podlegają zapisom Ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie informacji gospodarczych (Dz.U. z 09.04.2010 nr 81 poz. 530), znanej również jako Ustawa o BIGach. Ten akt prawny zawiera przepisy dotyczące wszystkich funkcjonujących w kraju BIGów. Poniżej opiszemy najważniejsze postanowienia ustawy w formie pytań i odpowiedzi.  

Jakie długi trafiają do BIGów?

    Bazy informacji gospodarczej mogą przechowywać i udostępniać dane dotyczące wszystkich rodzajów długów z wyjątkiem wierzytelności cywilnoprawnych takich jak niezapłacone podatki i składki, grzywny i inne kary pieniężne (np. mandaty – poza mandatami karnymi za przejazdy komunikacją publiczną bez ważnych biletów). Do  BIG-ów mogą trafiać wszelkie zobowiązania powstałe z tytułu określonych stosunków prawnych, a w szczególności:

  • umowy o kredyt konsumencki/pożyczkę gotówkową
  • umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych
  • umowy o dostawy prądu, wody, gazu, wywóz nieczystości i odprowadzanie ścieków
  • sądowego tytułu wykonawczego
  • umowy wynajmu, wynajmu okazjonalnego, dzierżawy

Musisz wiedzieć, że w bazach gospodarczych widnieją wpisy dot. zobowiązań większych niż 200zł (osób fizycznych) oraz większych niż 500zł (firm). Warto przy tym wspomnieć, że długi zasądzone tytułem wykonawczym mogą opiewać na dowolną kwotę. Całkowita kwota zobowiązania rozumiana jest jako suma należności głównej, odsetek oraz dodatkowo nałożonych opłat (np. windykacyjnych).

Kiedy oddaje się dług do BIGu/ów?

Aby informacja na temat długu mogła być przekazana do któregoś z działających na terenie Polski BIGów, musi upłynąć co najmniej 60 dni od terminu jego spłaty. Wierzyciel zobowiązany jest do wysłania dłużnikowi powiadomienia listowego o zamiarze dokonania wpisu w którejś z baz (lub kilku bazach na raz). Jeśli otrzymałeś tego typu powiadomienie, nadal możesz podjąć się spłaty długu - dopiero po dwóch tygodniach od jego doręczenia można faktycznie umieścić wpis w rejestrze BIG.

Jak długo widnieją wpisy w BIGach?

    W Biurach Informacji Gospodarczej mogą znajdować się tylko dane odnoszące się do zobowiązań niespłaconych. Po spłacie długu wpis jego dotyczący jest, zgodnie z ustawowym obowiązkiem, usuwany na wniosek wierzyciela lub jego pełnomocnika. Na wycofanie zobowiązania z BIGu/ów ma on 14 dni od momentu jego spłaty. Oznacza to, że jeśli spłaciłeś dług nie musisz się martwić o usunięcie wpisu na jego temat na własną rękę. Pozostałe wpisy przechowywane są w bazach BIGów przez 10 lat. Uwaga! Każda, nawet pojedyncza zmiana wpisu (np. zwiększenie kwoty zaległości, naliczenie dodatkowych odsetek) powoduje odnowienie tego okresu.  

Kto może dokonać wpisu w BIG?

    Zgodnie z aktualnym brzmieniem Ustawy o BIG, wpisu w Biurach Informacji Gospodarczej może dokonać zarówno wierzyciel firmowy jak i indywidualny (fizyczny). Ponadto, wpisy w BIGach mogą być dokonywane przez niektóre organy publiczne np. Samorząd Terytorialny. Zanim oddasz dług do BIGu jako osoba prywatna musisz jednak udowodnić jego zasadność, tj. posiadać umowę/fakturę z tytułu której powstało zobowiązanie oraz spełniać pozostałe, ogólne warunki wysyłania długów do baz gospodarczych.

Jak sprawdzić swoje BIGi?

    Każdy (zarówno osoba fizyczna jak i reprezentująca firmę) może sprawdzić, czy jego dane nie widnieją w BIGach. Jeśli chcesz mieć stuprocentową pewność odnośnie tego, czy i jakie wpisy w bazach gospodarczych posiadasz, musisz otworzyć konto w każdej z osobna – niestety, nie ma możliwości oceny wszystkich na raz. Po potwierdzeniu tożsamości (zazwyczaj skanem dowodu osobistego) otrzymasz jednorazowy dostęp do listy swoich zobowiązań i wierzycieli (lub inaczej: raportu). Raz na 6 miesięcy możesz go pobrać za darmo (częstsze raporty są płatne).

 Kto może sprawdzić moje dane w BIGach?

    Do sprawdzania danych konsumentów w Biurach Informacji Gospodarczej uprawnione są wszystkie firmy z nimi współpracujące, a także wszystkie firmy w nich zarejestrowane (te pierwsze mogą wysyłać nieskończoną liczbę zapytań, a drugie tylko kilka w z góry określonym czasie). Ponadto, sprawdzenia Twoich danych może dokonać osoba fizyczna dysponująca Twoim pełnomocnictwem lub pisemną zgodą – mogłeś się spotkać z taką formą sprawdzenia Baz Gospodarczych podczas rozmowy z pośrednikiem finansowym.

    Na chwilę obecną w Polsce działa aż sześć baz gospodarczych znanych jako czarne listy dłużników. Na szczęście każda z nich funkcjonuje w oparciu o tą samą Ustawę o udostępnianiu i wymienianiu informacji gospodarczych – dzięki lekturze tego artykułu poznałeś jej esencję, dzięki której możesz powiedzieć, że wiesz wszystko o KRD, BIG i ERIF.